Een artikel van Marc Wes dat hij publiceerde ging over een onderwerp dat vaak onderbelicht is. 

Je digitale nalatenschap 

Iedereen weet wel dat je bezittingen en schulden nalaat, je vermogen zeg maar. Maar een digitale nalatenschap? Wat is eigenlijk een "digitaal nalatenschap"? 

Eigenlijk zegt het woord het al. Als je er zelf niet meer bent, wie beheert dan je mail-account, je Facebookpagina, je LinkedIn pagina, je Instagram account, je social media zeg maar. Als je daarover nadenkt dan heb je best veel digitale accounts. 

Of denk aan de toegang tot je telefoon, je laptop of tablet. Profielen op je TV zoals Ziggo of KPN, Netflix, F1. Maar denk ook aan al je online accounts voor verzekeringen, je hypotheek, banken etc. 

Je hebt eigenlijk een heel digitaal leven naast je fysieke leven. Eentje die, als je er zelf niet meer bent, wel beheerd moet worden. Je nabestaanden moeten er dan wel bij kunnen. Denk er dus over na dat je ergens vast legt welke accounts je allemaal hebt en hoe ze kunnen worden ontsloten. Juist voor je nabestaanden.Bewaar het bijvoorbeeld bij je testament.

Nooit over nagedacht? Lees dan vooral door, je leest dan met name hoe de grootste digitale serviceverleners hiermee om gaan!

Je hebt misschien veel geregeld voor jouw 'gewone nalatenschap',maar wat kun je regelen voor jouw digitale nalatenschap? 

In 2021 besloot de Nederlandse rechter dat Microsoft erfgenamen toegang tot een overleden account moet geven. Microsoft weigerde eerst het verzoek van de nabestaanden, dus zij gingen naar de rechter. Het laat zien dat we naast on 'gewone' leven ook een dititaal leven hebben wat voor nabestaanden heel dierbaar kan zijn. Hoe kun je dat voor later goed regelen?

Hieronder bespreken we het beleid van de grootste digitale serviceverleners: Google, Microsoft, Apple en Meta. De meest bekende producten zijn Windows, IOS, Android, Gmail, YouTube en social media zoals Instagram, Facebook en WhatsApp. Niet iedereen realiseert zich dat hij of zij dagelijks veel producten van deze bedrijven gebruikt.

Wat zijn digitale bezittingen?

• Denk bijvoorbeeld aan jouw foto’s en andere belangrijke digitale documenten in de cloud. 
• Veel mensen hebben een account bij bijvoorbeeld Instagram, WhatsApp of Facebook. Deze platforms bieden een manier om tijdens je leven contacten te onderhouden. Ze geven ook mogelijkheden om later op jouw leven terug te kijken en jou te herdenken na jouw overlijden.
• Vergeet niet dat bankieren nu vooral digitaal plaatsvindt.  

Jouw digitale nalatenschap regelen

Het is verstandig om naast een standaard nalatenschap ook digitaal een nalatenschap af te wikkelen. Dat is voor nabestaanden soms een behoorlijke klus. Aanbieders geven niet zomaar alles vrij, wat het ingewikkelder maakt. Gelukkig denken deze bedrijven de laatste tijd steeds vaker na over hoe zij zo goed mogelijk kunnen omgaan met het overlijden van een gebruiker. 

Hieronder gaan we in op de mogelijkheden voor jouw digitale nalatenschap per genoemde aanbieder. Het geeft inzicht in wat er globaal kan. 

Meta

Instagram en Facebook bieden de mogelijkheid om het account om te zetten in een herdenkingspagina, het account online te laten voortbestaan of het te laten verdwijnen na jouw overlijden. Je kunt ook zelf instellen wie de contactpersoon is na overlijden. Deze persoon heeft een akte van overlijden nodig.

Apple

Apple heeft de functie ‘erfeniscontact’. Je vindt dit contact onder de functie ‘wachtwoord en beveiliging’. Je stelt daarbij een vertrouwde contactpersoon aan die via iCloud toegang verkrijgt tot jouw data. Dat kan alleen na jouw overlijden en die persoon moet dat aantonen door een kopie van de overlijdensakte te uploaden.

Het toevoegen van een erfeniscontact biedt een veilige manier om na jouw overlijden gegevens toegankelijk te maken voor iemand die je vertrouwt. Dit kunnen gegevens zijn zoals foto's, berichten, notities, bestanden, apps die je hebt gedownload en reservekopieën van apparaten. Sommige gegevens, zoals films, muziek, boeken of abonnementen die je hebt gekocht en betaalgegevens en wachtwoorden, zijn niet toegankelijk. Erfeniscontacten hoeven niet over een Apple apparaat te beschikken. 

Google

Je kunt bij Google denken aan een Android-telefoon maar ook online platforms als Gmail en YouTube. Bij Google kun je allerlei inactiviteitsvoorkeuren aangeven. Je geeft daarmee aan na hoeveel maanden van inactiviteit Google iemand mag inlichten en jouw data aan deze persoon mag vrijgeven. Je kunt ook aangeven welk deel van jouw gegevens mag worden vrijgegeven. Doe je niets, dan gaat Google uiteindelijk na twee jaar over tot verwijdering van jouw account.

Microsoft

Microsoft geeft aan dat het vanwege privacy en andere wettelijke voorschriften niet mogelijk is informatie over welke account dan ook te verstrekken. Je hoeft geen contact met hen te zoeken om te laten weten dat iemand is gestorven. Het systeem sluit het account automatisch na twee jaar inactiviteit. Het lijkt erop dat de uitspraak van de Nederlandse rechter hen niet heeft aangezet om eenvoudiger toegang tot de gegevens van een overledene mogelijk te maken.

Social media executeur

Soms bieden notarissen de optie om een ‘social media executeur’ te benoemen in jouw testament. Deze executeur krijgt dan de beschikking over jouw toegangscodes. Als de eerdergenoemde providers het binnen hun product regelen, is deze oplossing minder voor de hand liggend. Voor digitale bezittingen die een financiële waarde vertegenwoordigen, kan een executeur nog steeds waardevol zijn.

Tot slot

Sta er ook even bij stil dat er een moment kan zijn dat je er nog wel bent, maar niet alles zelf meer kunt regelen (denk bv aan dementie). Ook daarvoor kun je maatregelen treffen, bijvoorbeeld in een notariële volmacht of bewind. Je kunt dan, naast jouw testament, ook een nieuwe dimensie toevoegen aan je levenstestament: een paragraaf over digitale bezittingen. Leg in ieder geval je digitale leven vast, voordat het te laat is!

Piet Sportel - Inkomensbeheerder Zörgsoam